Trước hết, bạn nên hiểu Overthinking là gì?
Bạn thân mến, Overthinking là khái niệm được truyền thông đại chúng nói tới rất nhiều. Nhưng trên thực tế Overthinking trong tâm lý học không phải một khái niệm riêng lẻ, mà là tổ hợp của Các suy nghĩ tiêu cực lặp lại và Lo âu – nó cũng không phải một thuật ngữ chẩn đoán sức khoẻ tinh thần riêng biệt.
Nói dễ hiểu thì Overthinking là việc suy nghĩ quá nhiều, lặp đi lặp lại về chuyện đã qua hoặc chuyện chưa xảy ra, khiến tâm trí mệt mỏi mà không tìm ra giải pháp nào.
Vậy các mức độ Overthinking cụ thể như thế nào?
🔵 Overthinking mức độ THẤP.
Nếu kết quả test mà bạn vừa có ở mức độ THẤP, nói chung cho thấy chi tiết như sau:
- Mức độ suy nghĩ cứ lặp đi lặp lại: Thông thường số lần không quá nhiều trong tuần hay tháng.
- Bạn vẫn có thể kiểm soát hạn chế được phần nào các suy nghĩ tự động “nhảy” vào tâm trí của mình.
- Một khi các suy nghĩ lặp lại đã xâm chiếm tâm trí, bạn vẫn có khả năng chủ động rời bỏ, thoát ra khỏi vòng lặp suy nghĩ đó.
- Bạn có những suy nghĩ lặp lại mà không giải quyết được gì – đúng kiểu overthinking điển hình, tuy nhiên bạn cũng vẫn có khả năng suy nghĩ và đưa ra những giải pháp hiệu quả trong cuộc sống.
- Nếu vướng vào các vòng lặp suy nghĩ tiêu cực, bằng sự nỗ lực bạn vẫn có thể phân tán chú ý và tập trung vào những việc quan trọng mà mình đang làm.
=> Nhìn chung, Các suy nghĩ Overthinking ở mức độ thấp chủ yếu xuất hiện theo tình huống cụ thể (deadline, mâu thuẫn, căng thẳng .v.v) chứ chưa thành thói quen kéo dài và vẫn có khả năng được kiểm soát tốt..
🟡 Overthinking mức độ TRUNG BÌNH
Còn nếu kết quả test mà bạn vừa có ở mức độ TRUNG BÌNH thì cho thấy chi tiết như sau:
- Số lần suy nghĩ cứ lặp đi lặp lại của bạn là khá nhiều trong tuần hay tháng.
- Bạn gặp khó khăn trong việc kiểm soát/ hạn chế các suy nghĩ tự động “nhảy” vào tâm trí của mình.
- Một khi các suy nghĩ lặp lại đã xâm chiếm tâm trí, phần lớn thời gian bạn cũng khó khăn trong việc rời bỏ hay thoát ra khỏi vòng lặp suy nghĩ đó.
- Bạn có khá nhiều những suy nghĩ lặp lại mà không giải quyết được gì – đúng kiểu overthinking điển hình. Tuy nhiên bạn cũng vẫn có khả năng suy nghĩ và đưa ra những giải pháp hiệu quả trong cuộc sống ở những tình huống quan trọng.
- Nếu vướng vào các vòng lặp suy nghĩ tiêu cực, bạn thường gặp khó khăn trong việc phân tán chú ý và tập trung vào những việc quan trọng mà mình đang làm.
=> Tóm lại ở mức độ trung bình, overthinking có xu hướng lặp lại xuất hiện nhiều ngày trong tuần, khó kiểm soát hơn và hay quay lại cùng chủ đề.
🔴 Overthinking mức độ CAO
Cuối cùng, nếu kết quả test mà bạn vừa có ở mức độ CAO thì chi tiết có thể hiểu rằng:
- Số lần suy nghĩ cứ lặp đi lặp lại của bạn là khá nhiều trong tuần hay tháng.
- Bạn gặp khó khăn trong việc kiểm soát/ hạn chế các suy nghĩ tự động “nhảy” vào tâm trí của mình.
- Một khi các suy nghĩ lặp lại đã xâm chiếm tâm trí, phần lớn thời gian bạn cũng khó khăn trong việc rời bỏ hay thoát ra khỏi vòng lặp suy nghĩ đó.
- Bạn có khá nhiều những suy nghĩ lặp lại mà không giải quyết được gì – đúng kiểu overthinking điển hình. Tuy nhiên bạn cũng vẫn có khả năng suy nghĩ và đưa ra những giải pháp hiệu quả trong cuộc sống ở những tình huống quan trọng.
- Nếu vướng vào các vòng lặp suy nghĩ tiêu cực, bạn thường gặp khó khăn trong việc phân tán chú ý và tập trung vào những việc quan trọng mà mình đang làm.
=> Ở mức độ cao, các suy nghĩ tiêu cực lặp lại đã mang tính tự động, khó kiểm soát, dai dẳng, và thường làm gia tăng thêm lo âu, thể hiện “trầm” trong khí sắc khá rõ ràng.
Các mức độ Ovethinking ảnh hưởng thế nào tới sức khoẻ tinh thần của bạn?
Overthinking đã được các nghiên cứu khoa học chứng minh ảnh hưởng nhiều tới sức khoẻ tinh thần của mỗi người. Nhưng cũng tuỳ thuộc vào các mức độ khác nhau.
🔵 Overthinking mức độ THẤP
- Các nghiên cứu chỉ ra ở mức độ thấp, overthinking gây ra mệt mỏi về tinh thần nhẹ, tạm thời làm giảm khả năng thư giãn, đôi lúc khó ngủ khi căng thẳng.
- Nguy cơ lớn nhất ở mức thấp là việc chủ quan không để tâm đến các triệu chứng overthinking cho đến khi nó thực sự trở nên tràm trọng. Khi căng thẳng tăng hoặc cơ chế đối phó kém, các suy nghĩ tiêu cực lặp lại có thể tăng dần trên phổ liên tục.
🟡 Overthinking mức độ TRUNG BÌNH
- Ở mức độ trung bình, overthinking làm giảm chất lượng giấc ngủ, khó vào giấc hoặc trằn trọc khi ngủ.
- Tăng nguy cơ mắc hoặc tăng độ nặng triệu chứng của lo âu – trầm cảm, vì suy nghĩ tiêu cực lặp lại liên hệ ổn định với cả hai cụm triệu chứng của lo âu và trầm cảm.
- Gây giảm tập trung/hiệu suất do khả năng tập trung/ chú ý bị chiếm dụng vào các hoạt động suy nghĩ tiêu cực lặp lại của Overthinking.
🔴 Overthinking mức độ CAO
- Các nghiên cứu chứng minh overthinking mức độ cao nguy cơ trầm cảm/lo âu cao hơn và/hoặc nặng hơn.
- Rối loạn giấc ngủ rõ (khó ngủ, thức giấc, ngủ không trọn giấc), làm vòng xoắn suy nghĩ càng thêm mệt mỏi – căng thẳng càng mạnh.
- Kéo dài các căng thẳng sinh lý, tâm trí và cơ thể không thể tự hạ “báo động”, dễ dẫn tới cảm giác căng thẳng liên tục và kiệt sức.
- Ở mức này, dữ liệu can thiệp cho thấy: giảm RNT thường đi kèm giảm trầm cảm/lo âu, nên RNT không chỉ là “triệu chứng phụ” mà là một đích can thiệp quan trọng.
Khuyến nghị dành cho bạn!
Như vậy dù mức độ overthinking của bạn đang ở như thế nào, điều quan trọng nhất cần nhớ là: overthinking không phải “lỗi” tâm trí của bạn, và bạn không cần phải chịu đựng nó một mình. Suy nghĩ quá mức thường là cách tâm trí phản ứng khi phải đối mặt với căng thẳng, áp lực hoặc quá nhiều điều chưa chắc chắn trong cuộc sống. Việc nhận diện sớm overthinking ngay ở mức độ thấp, hiểu đúng cơ chế và học cách điều chỉnh là những bước rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe tinh thần về lâu dài.
Nếu bạn cảm thấy overthinking bắt đầu ảnh hưởng đến giấc ngủ, cảm xúc, năng lượng hoặc chất lượng sống, bạn nên tìm tới các chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ cải thiện các suy nghĩ tiêu cực lặp lại này.
Nếu bạn đang gặp các vấn đề khó khăn tâm lý, bạn có thể đặt lịch với các nhà tâm lý học nhiều kinh nghiệm của Văn phòng tâm lý Miền Hải Đăng TẠI ĐÂY.
Hoặc bạn còn bất kỳ thắc mắc, băn khoăn nào cần giải đáp, đừng ngần ngại nhắn tin cho Miền Hải Đăng qua zalo hoặc messenger nhé!
